Độc lạ: Lễ hội 'Của quý' - Tàng thinh ngày rằm tháng giêng tại Lạng Sơn

3/2/2018 10:31:18 AM

Những ngày đầu xuân, song hành với các lễ hội trên cả nước, ngày rằm tháng giêng Mậu Tuất (15/1) người dân Lạng Sơn lại nô nức chảy hội rước “Của quý” của nam giới - Tàng thinh. 

Những ngày đầu xuân, song hành với các lễ hội trên cả nước, ngày rằm tháng giêng Mậu Tuất (15/1) người dân Lạng Sơn lại nô nức chảy hội rước “Của quý” của nam giới - Tàng thinh. Theo đánh giá của các chuyên gia lịch sử, so với lễ hội tại các quốc gia trên thế giới đây thực sự là lễ hội táo bạo bậc nhất.

Nguồn gốc lịch sử của lễ hội “Của quý” - Tàng thinh

Tàng thinh – tượng trưng cho “của quý” của nam giới tại lễ hội Ná Nhèm (Lạng Sơn) được phục dựng vài năm gần đây và tổ chức vào ngày 15 tháng Giêng hằng năm tại xã Trấn Yên (huyện Bắc Sơn, Lạng Sơn). Điểm nhấn của lễ hội là màn rước tàng thinh – tượng trưng cho bộ phận sinh dục nam và mặt nguyệt – tượng trưng cho bộ phận sinh dục nữ.

Theo lời kể của các vị bô lão, xưa có một toán giặc Tấc Tài Ngàn - hay còn gọi là giặc răng đỏ - đến chiếm đóng tại ngôi miếu thờ Thành hoàng Đức Cao Sơn ở sườn đồi Khau Dạ Háy (xã Trấn Yên, Bắc Sơn, Lạng Sơn). Chúng bắt con gái của dân làng lên giặt giũ, nấu ăn, ban đêm thắt miệng túi để chúng ngủ.

Đặc biệt, lũ giặc còn làm một cái trống to, mỗi khi đêm xuống chúng bắt các cô gái dắt dê lên mặt trống để giẫm tạo ra âm thanh dồn dập như xông trận khiến dân làng hoang mang lo sợ. Ban ngày, chúng xuống làng giết người, cướp bóc của cải khiến dân làng căm phẫn.

Để giết giặc, dân làng đã bày mưu để các cô gái buộc miệng túi thật chặt khi giặc ngủ rồi làm ám hiệu để dân làng lên diệt giặc, quăng xuống suối Phai Huấn.

Tuy nhiên, sau khi bọn giặc chết không lâu trong làng xuất hiện dịch bệnh lạ khiến nhiều người và vật nuôi bị chết, hạn hán xảy ra liên miên. Tại gần ngôi miếu Xa Vùn xuất hiện một tổ ong chúa rất lớn, hễ người và gia súc đi qua đều bị ong đốt chết. Thầy mo cho rằng giặc chết vào giờ linh không được cúng tế cho ăn nên chúng quậy phá. Vì vậy thời gian sau, dân làng đã tổ chức lễ hội Ná Nhèm cúng tế Thành hoàng và tục hèm đánh trận mô tả lại quá trình chống giặc của người dân. Trong lễ hội có màn rước sinh thực khí nam và sinh thực khí nữ để thể hiện sự sinh sôi, nảy nở, cầu mong cho cuộc sống đầy đủ, ấm no.

Nét mới trong lễ hội năm 2018

Khác với các lễ hội phồn thực khác, tàng thinh và mặt nguyệt trong lễ hội Ná Nhèm là vật cúng tế, cuối ngày được đem ra đốt. Vì vậy, mỗi năm tàng thinh và mặt nguyệt sẽ được làm mới. Theo ghi nhận, mặt nguyệt qua các năm ít có sự thay đổi nhưng tàng thinh thì thay đổi liên tục cả về hình dạng và kích thước.

Trước đó trong lễ hội Ná Nhèm 2016, sự xuất hiện của hình ảnh tàng thinh - sinh thực khí nam màu hồng, chiều dài khoảng 1m, nặng 80 kg. Năm 2017 tàng thinh được đặt một thợ mộc ở huyện Bắc Sơn thực hiện theo mẫu mà ban tổ chức gửi. Năm 2018, tàng thinh và mặt nguyệt do các bô lão trong làng tự làm chứ không thuê thợ ngoài.

Được biết vào lúc 5h sáng hôm nay (15 tháng Giêng), tàng thinh đã được rước ra miếu Xa Vùn để mọi người tận mắt chứng kiến. Tàng thinh năm nay có chiều dài khoảng hơn 1 mét và rộng khoảng 20 cm, gần tương đương với tàng thinh năm 2017. Đặc biệt lễ hội Ná Nhèm năm 2018 có thêm lễ dâng hương ở miếu Mỏ Vằn và miếu Xa Vùn vào ngày 14-15 tháng Giêng.

Theo 24h.com.vn

Các bài viết liên quan